ASUS noutbukini ehtiyot qismlarni almashtirmasdan qanday tezlashtirish mumkin — 7 ta sinalgan maslahat

ASUS noutbukingiz sekin ishlay boshladimi, dasturlar avvalgidan uzoqroq ochilyaptimi, brauzer esa hatto ikki tabda ham “osilib” qolyaptimi? Bu juda keng tarqalgan holat, ayniqsa qurilma 1–2 yildan beri ishlatilayotgan bo‘lsa. Yaxshi tomoni shundaki — har doim ham yangi noutbuk olish yoki apgreyd qilish shart emas.

Ushbu maqolada biz ASUS noutbukini komponentlarni almashtirmasdan, mustaqil va bepul tezlashtirishning 7 ta sinalgan usulini jamladik. Bu maslahatlar Toshkent va O‘zbekistonning boshqa shaharlaridagi foydalanuvchilar uchun ham mos keladi.

Nega noutbuk sekinlasha boshlaydi?

Yechimlarga o‘tishdan oldin, sabablarni ko‘rib chiqamiz:

• operativ xotiraning ortiqcha yuklanishi;

• fon jarayonlari va avtoishga tushish;

• fragmentatsiyalangan disk yoki to‘lib qolgan SSD;

• eskirgan drayverlar va tizim;

• chang tufayli qizib ketish;

• viruslar va istalmagan dasturlar;

• Windows’dagi vizual effektlar va animatsiyalar.

Yaxshi tomoni shundaki — bularning barchasini “temir”ni almashtirmasdan hal qilish mumkin.

1. Keraksiz dasturlarning avtoyuklanishini o‘chiring

Windows sekin ishga tushishining asosiy sabablaridan biri — avtoyuklanishdagi ortiqcha dasturlar.

🔧 Nima qilish kerak:

1. Ctrl + Shift + Esc tugmalarini bosib, Vazifalar menejerini oching.

2. Avtozагрузка bo‘limiga o‘ting.

3. Yoqilgandan keyin darhol kerak bo‘lmaydigan barcha dasturlarni o‘chiring: Adobe Updater, Skype, OneDrive, Discord va hokazo.

📌 Foydali maslahat: faqat antivirus va ASUS drayverlarini (MyASUS, ASUS Hotkey) yoqilgan holda qoldiring.

Natija — noutbuk tezroq yuklanadi va tizim yanada sezgir bo‘ladi.

2. Diskni keraksiz fayllardan tozalang

Vaqt o‘tishi bilan Windows vaqtinchalik fayllar, kesh, xatolik hisobotlari va boshqa ko‘rinmas “parazitlar”ni to‘plab boradi.

🔧 Qanday tozalash kerak:

• Win + R tugmalarini bosing, cleanmgr yozing — disk tozalash oynasi ochiladi.

• Tizim diskini tanlang (odatda C:) va quyidagilarni belgilang:

  • vaqtinchalik fayllar,

  • miniatyuralar,

  • savat ichidagi fayllar,

  • tizim jurnallari.

• OK tugmasini bosing va tugashini kuting.

Ehtiyotkorlik bilan CCleaner kabi bepul dasturlardan ham foydalanish mumkin.

📌 Maslahat: diskni kamida oyiga bir marta tozalang — bu sizga vaqt va asabni tejaydi.

3. Keraksiz dastur va kengaytmalarni olib tashlang

Noutbukda ko‘pincha endi ishlatmaydigan dasturlar qolib ketadi: eski o‘yinlar, sinov versiyalari, “kerak bo‘lib qolar” deb o‘rnatilgan vositalar.

🔧 Qanday o‘chirish kerak:

1. Start → Ilovalar → Ilovalar va imkoniyatlar bo‘limini oching.

2. Ro‘yxatni ko‘rib chiqing va ortiqchasini o‘chirib tashlang.

Brauzerlarga ham kirib, ishlatmaydigan kengaytmalarni o‘chirish yoki olib tashlash kerak. Ayniqsa Chrome’da — har bir plagin resurs yeydi.

4. Drayverlar va Windows’ni yangilang

Eskirgan drayverlar va tizim — noutbukning sekin ishlashidagi asosiy sabablaridan biridir.

🔧 Nima qilish kerak:

• Windows’ni yangilang: Start → Sozlamalar → Yangilash va xavfsizlik → Yangilanishlarni tekshirish.

• MyASUS ilovasini o‘rnating yoki oching (u ASUS noutbuklarining aksarida oldindan bo‘ladi) va drayver yangilanishlarini tekshiring.

Ayniqsa videokarta, Wi‑Fi va chipset drayverlariga e’tibor bering.

📌 Natija: noutbuk joriy vazifalar uchun yaxshiroq optimallashtiriladi va xavfsizlik yangilanishlarini oladi.

5. Windows’ning vizual effektlarini o‘chiring

Windows sukut bo‘yicha animatsiyalar, xiralashtirish, soyalar va boshqa effektlardan foydalanadi — bu chiroyli, ammo resurs talab qiladi.

🔧 Qanday o‘chirish kerak:

1. Win + R tugmalarini bosing, sysdm.cpl yozing.

2. Qo‘shimcha → Tezkorlik → Parametrlar bo‘limiga o‘ting.

3. Eng yaxshi tezkorlikni ta’minlash variantini tanlang (yoki belgilashlarni qo‘lda olib tashlang).

📌 Natija: noutbuk tezroq ishlaydi — ayniqsa kuchsizroq qurilmalarda bu seziladi.

6. Tizimni virus va zararli dasturlardan tozalang

Agar sizda antivirus bo‘lsa ham, noutbukni qo‘shimcha skanerlar bilan tekshirib chiqish zarar qilmaydi.

🔧 Tavsiya etiladigan utilitalar:

• Malwarebytes Free — zararli ilovalarni aniqlash uchun;

• AdwCleaner — reklama kengaytmalarini tozalaydi;

• Windows Security — ichki antivirus ham tahdidlarni aniqlashi mumkin.

📌 Brauzerda g‘alati boshlang‘ich sahifalar, qalqib chiquvchi reklama yoki tablarning o‘z-o‘zidan ochilishi yo‘qligiga ishonch hosil qiling.

7. Profilaktika qiling — changni tozalang va sovitish tizimini yaxshilang

Qizib ketish — unumdorlikning jim dushmani. Agar noutbuk qizisa, u avtomatik ravishda ish tezligini pasaytiradi (trotlling).

🔧 Nima qilish kerak:

• Imkon bo‘lsa — pastki qopqoqni ehtiyotkorlik bilan ochib, radiator va ventilyatordagi changni puflab tozalang.

• Yoki servis markaziga murojaat qiling (asus-store.uz/uz/ orqali maslahat olish mumkin).

• Noutbukni divanda emas, tekis yuzada ishlating.

• Sovituvchi taglikdan foydalaning (arzon, lekin foydasi katta).

📌 Natija: harorat pastroq — unumdorlik yuqoriroq.

Qo‘shimcha: yengil ish muhiti yarating

Yana bir nechta mayda, lekin foydali tavsiyalar:

• Brauzerda bir vaqtning o‘zida 20 ta tabni ochib turmang.

• “Yengil” alternativalardan foydalaning — masalan, Adobe Reader o‘rniga Sumatra PDF.

• Katta foto va videolarni tashqi disk yoki bulutga ko‘chiring.

• Noutbukni vaqti-vaqti bilan qayta yuklab turing — bu keshni tozalaydi va “osilib qolgan” jarayonlarni tugatadi.

Qachon baribir apgreyd haqida o‘ylash kerak?

Agar siz barcha tavsiyalarni bajargan bo‘lsangiz, lekin noutbuk baribir sekin bo‘lsa, ehtimol:

• sizda SSD emas, HDD bor — bu esa 5–10 baravar sekinroq;

• atigi 4 GB operativ xotira bor — va u ortiqcha yuklangan;

• qurilma jismonan eskirgan — unga 5 yildan oshgan.

Bunday holatda asus-store.uz/uz/ saytidan rasmiy kafolatli yangi noutbuk sotib olishni ko‘rib chiqish kerak — ayniqsa har kuni ishlasangiz, o‘qisangiz yoki o‘yin o‘ynasangiz.

Qayta sekinlashishni qanday oldini olish mumkin?

Mana oddiy reja:

• Oyiga bir marta — tizimni tozalash;

• Ishlatmaydigan narsalarni o‘rnatmaslik;

• Yangilanishlarni muntazam qilish;

• Haroratni nazorat qilish;

• Muhim fayllarni alohida disk yoki bulutda saqlash;

• Yiliga bir marta — servisda profilaktika qilish.

Toshkentda qayerdan yordam olish mumkin?

Agar bularning barchasini o‘zingiz qilishni istamasangiz — O‘zbekistondagi ASUS servisi yoki do‘koniga murojaat qiling.

asus-store.uz/uz/ saytida quyidagilarni qilish mumkin:

• onlayn maslahat olish;

• mutaxassisga savol berish;

• sovituvchi taglik tanlash;

• qaysi modellar tezroq ishlashini bilish;

• litsenziyali Windows yoki antivirus sotib olish.

Xulosa

ASUS noutbukingizni darrov almashtirish shart emas — ba’zan tizimni shunchaki tozalash, yangilash va biroz “yengillashtirish” kifoya qiladi. Shu 7 maslahatga amal qilsangiz, hatto bir necha yillik qurilmani ham sezilarli darajada tezlashtira olasiz.

Agar esa texnikani yangilash vaqti kelsa — asus-store.uz/uz/ saytida faqat kafolatli original ASUS noutbuklarini tanlang. Shunda sifatga ishonchingiz komil bo‘ladi va har qanday holatda ham yordam olasiz.